Chrześcijański Portal Społeczny

Litania do Wszystkich Świętych- módlcie się za nami

W czasie liturgii Wigilii Wielkiej Nocy we wszystkich świątyniach rozbrzmiała śpiewana Litania do Wszystkich Świętych. Choć sama modlitwa jest znana wiernym, to niestety postaci świętych, wymienianych w jej wersetach, okazują się być dość enigmatyczne. Już pewną formą anegdoty są rozważania nad postaciami bliżej nieznanych świętych Perpetuy i Felicyty, których imiona brzmią dla mniej oczytanych w opisach żywotów beatyfikowanych i konsekrowanych jak łacińska nazwa mechanizmu czy tytuł włoskiego hitu z lat osiemdziesiątych.

Pragnąc przybliżyć nieco postaci, do których zwracamy się z modlitewną prośbą o wstawiennictwo, w kolejnych artykułach przedstawione zostaną wszystkie osoby występujące w strofach litanii, zgodnie z jej kształtem obowiązującym od 1979 r.

Sama forma litanii sięga swymi korzeniami judaizmu. Pierwsze chrześcijańskie litanie znane były już w IV w. w Antiochii i składały się z cyklu modlitw z intencjami, po których wypowiadano błagalne Kyrie eleison. Z czasem dołączono do tej formuły modlitwę podsumowującą, która zbierała prośby wypowiadane wcześniej i dopełniała litanię. Rozwijająca się na wschodzie forma wpłynęła na liturgię w Kościele zachodnim i już w V w. litania stała się odrębnym nabożeństwem. Szczególną rolę w kształtowaniu się Litanii do Wszystkich Świętych odegrali mnisi celtyccy. Nie tylko wprowadzili oni do litanii elementy historii świętych ale też przyczynili się do jej rozpropagowania umieszczając ją we wspaniałych rękopiśmiennych Mszałach.

Liczba świętych wzywanych w czasie litanii była różna, zmieniała się także ze względu na region. Dopasowywano wersety wprowadzając postaci szczególnie otaczane czcią w danych krajach a jedna z najbogatszych redakcji tej modlitwy, litania Ludwika Niemca, zawierała aż 532 imiona. Przy takim bogactwie i różnorodności wersji Sobór Trydencki zredukował je do dwóch, przy jednoczesnym ujednoliceniu i ograniczeniu liczby świętych. Krótsza wersja przeznaczona była do odmawiania przy osobie konającej, zaś dłuższa, śpiewana w czasie liturgii Wigilii Paschalnej. W czasach Piusa XII, litania podzielona została na dwie części i do dziś w taki sposób odmawiana jest w czasie liturgii Wielkiej Soboty – pierwsza część po czytaniach, druga zaś po odnowieniu przyrzeczeń chrzcielnych.

Obecnie obowiązująca redakcja modlitwy ustalona została w 1972 (opublikowana w dwa lata później) i poprawiona w 1979 r. Zauważalny jest w niej podział na pięć części. Rozpoczynają je wezwania błagalne do Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego. Kolejne są wezwania do Świętych: Matki Bożej i Aniołów, Patriarchów i Proroków, Apostołów i Uczniów Jezusa, Męczenników, Biskupów i Doktorów Kościoła, Kapłanów i Zakonników oraz świeckich. Trzecia część składa się z wezwań do Chrystusa. Następnie wypowiadane są błagania w różnych potrzebach oraz zakończenie. Po litanii odmawiana jest także podsumowująca modlitwa błagalna kierowana do Boga z prośbą o wysłuchanie intencji.

Litania do Wszystkich Świętych odmawiana jest przede wszystkim w czasie liturgii Wigilii Paschalnej, Konklawe dokonującego wyboru Ojca Świętego, obrzędu udzielania niższych i wyższych święceń duchownych, konsekracji świątyni lub kaplicy oraz ołtarza. Skrócona wersja pojawia się także przy obrzędzie przyjęcia Chrztu Świętego.

Z litanią i jej historią ściśle związany jest też rozwój kultu samych świętych, wywodzący się z pobożności ludowej. Pojawiające się wśród wzywanych w drugiej części modlitwy osoby były dla wiernych wzorcami do naśladowania. Przyglądając się tej dawnej pobożności, która zaowocowała Litanią do Wszystkich Świętych nasuwa się refleksja by zwłaszcza teraz, kiedy trudno o mocne ludzkie wzorce, sięgnąć właśnie do tej modlitwy, poznać wzywanych świętych, zaprzyjaźnić z nimi. Rozważając dzieje ich życia odnaleźć w nich ten drogowskaz, który pociągnie nas za ich wzorem i postawi przed Tronem Najwyższego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *