Chrześcijański Portal Społeczny

Maryjny Apostoł- św. Łukasz

Zaraz po wezwaniu Wszystkich Świętych Apostołów, w słowach Litanii nasze modlitwy kierowane są do św. Łukasza. Ten wierny przyjaciel św. Pawła, towarzyszący mu w podróżach misyjnych jest też autorem dwóch niezwykle ważnych ksiąg Nowego Testamentu – trzeciej w kolejności Ewangelii oraz Dziejów Apostolskich. Św. Łukaszowi przypisuje się także napisanie wiernego wizerunku Bogarodzicy.

Uczeń św. Pawła pochodził z Antiochii Syryjskiej, z pogańskiej a nie żydowskiej rodziny. Rodzinne miasto św. Łukasza słynęło z licznych szkół i bogatego życia kulturalnego. Nic dziwnego więc, iż otrzymał on staranne wykształcenie i został lekarzem. Z nauką Chrystusa zetknął się i przyjął zanim poznał swego serdecznego przyjaciela, ok. 40 r. Kiedy św. Paweł odbywał swoją drugą podróż misyjną ok. 50 r., wśród ochrzczonych przez niego osób znalazł się również Łukasz. Wkrótce po tym wydarzeniu wyruszył z Pawłem jako towarzysz i lekarz do Troady i Macedonii. Przez siedem lat pozostał w Filippi, gdzie współtworzył nowy kościół, by następnie przyłączyć się znów do św. Pawła w drodze do Jerozolimy i Rzymu. Właśnie w stolicy Imperium Łukasz pokazał swoje dalekie oddanie i poświęcenie wobec towarzysza i wierność słowom Jezusa. Po aresztowaniu i uwięzieniu Pawła pozostał z nim. Podobnie stało się, kiedy święty został pojmany w Cezarei Palestyńskiej. W tym czasie św. Łukasz miał możliwość poznać wielu naocznych świadków  działalności Chrystusa na ziemi a poznawszy liczne szczegóły, zawarł je w wersetach spisanej Ewangelii. Po śmierci św. Pawła w 67 r. Ewangelista dotarł do Beocji, gdzie zmarł w wieku 84 lat.

Św. Łukasz swoim życiem dał wspaniałe świadectwo jak dobrze i na chwałę Bożą wykorzystać zdolności i wiedzę, którą się zdobyło. Podróżując ze św. Pawłem służył mu pomocą jako medyk i nieoceniony towarzysz. Doskonałe wykształcenie humanistyczne Łukasza okazało się niezwykle pomocne przy pisaniu Ewangelii i Dziejów Apostolskich. Zmysł badacza, wnikliwość, otwartość na słowo mówione pozwoliły świętemu na niezwykle bogate w detale przedstawienie ziemskiego życia Jezusa i Matki Bożej. Podobnie sumiennie ukazał wydarzenia mające miejsce po Wniebowstąpieniu Zbawiciela i początkach Kościoła. To właśnie Łukaszowi zawdzięczamy przekaz o zwiastowaniu i narodzinach Jana Chrzciciela, pokłonie pasterzy, ofiarowaniu i odnalezieniu Jezusa w świątyni. Także on zapisał przypowieści o synu marnotrawnym, przewrotnym rządcy oraz bogaczu i Łazarzu. Z pięknymi wersetami opisującymi Bogarodzicę wiązać też należy tradycję uważającą św. Łukasza za autora wiernego obrazu – ikony Matki Bożej. Wizerunek Maryi został faktycznie przez świętego napisany, zaś greckie grapho może być tłumaczone zarówno jako 'pisać' jak też 'malować' stąd przypisanie Ewangeliście autorstwa wielu ikon. Wśród ikon, które miał stworzyć znajdują się Maria Theotokos, Czarna Madonna z Częstochowy oraz Matka Boska Kostromska. Jednym z najpiękniejszych wizerunków przypisywanych św. Łukaszowi jest Maria Advocata, ikona-matka, nazywana też Madonną z Wieczernika, Mistrzynią Dziewic oraz Święte Naczynie Próśb Naszych (określana greckim słowem Haghiosostrissa). Bez wątpienia jest to jedna z najstarszych zachowanych ikon, napisana techniką enkaustyczną i zgodnie z tradycją znajdowała się w najstarszym jerozolimskim kościele wzniesionym na miejscu zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny. Właśnie z tą ikoną wiąże się znana już w III w. modlitwa Pod Twoją Obronę oraz dzieło papieża Grzegorza Wielkiego, napisane na adorację tego wizerunku w czasie wielkanocnym Królowo Nieba, wesel się!

Doczesne szczątki, relikwie św. Łukasza przez wieki były czczone w Konstantynopolu, by później trafić do Wenecji. Ostatecznie, chroniąc je w czasie najazdu Węgrów, przewieziono je w 899 r. do Padwy. Obecnie znajdują się w kościele św. Justyny w Padwie, w katedrze św. Wita w Pradze oraz w Tebach. Ewangelista patronuje introligatorom, lekarzom, chirurgom, malarzom, rzeźbiarzom, grafikom, historykom, notariuszom oraz złotnikom. W sztuce jest przedstawiany w trakcie pisania lub też malowania. Towarzyszą mu uskrzydlony wół, księga lub zwój, paleta i akcesoria malarskie, papier, kamień oraz przyrządy medyczne, skalpel. Wół lub byk stał się atrybutem św. Łukasza ponieważ na początku jego Ewangelii znajdujemy wersety opisujące historię Zachariasza, ojca Jana Chrzciciela, który złożył w Świątyni ofiarę a właśnie te zwierzęta były poświęcane na stole ofiarnym. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *