Bracia Apostołowie

Litania do Wszystkich Świętych wymienia św. Jana i Jakuba razem, gdyż byli braćmi. Apostoł Jakub bywa też nazywany Większym lub Starszym, dla odróżnienia od innego Ucznia Jezusa, noszącego to samo imię, z przydomkiem Mniejszy lub Młodszy.


Jakub był starszym bratem św. Jana Ewangelisty, synem Zebedeusza i Salome. Wraz z bratem zajmował się rybołóstwem i mieszkał nad Jeziorem Galilejskim. Był jednym z pierwszych powołanych przez Chrystusa już nad rzeką Jordan i ponownie wezwany w czasie cudownego połowu ryb. Tak jak jego brat był w gronie najbliższych Mistrzowi, obecny przywskrzeszeniu córki Jaira, przemienienia na górze Tabor oraz modlitwy w Ogrójcu. Syn Boży nazwał Jakuba i Jana „synami gromu”, ponieważ życzyli by piorun uderzył w miasto, które odmówiło Zbawicielowi gościny. Apostoł był także świadkiem drugiego cudownego połowu ryb, w czasie którego Chrystus ustanowił Piotra opoką i przywódcą Kościoła. On także dopytywał Jezusa o nadejście końca świata wraz z innymi uczniami.

Zgodnie z tradycją, św. Jakub miał po Zesłaniu Ducha Świętego udac się z misją ewangelizacji na tereny obecnej Hiszpanii i Portugalii. Nie osiągnąwszy jednak wielkich sukcesów w tej misji powrócił do Judei i został pierwszym biskupem Jerozolimy. W tym też czasie rozpoczęły się pierwsze wielkie prześladowania chrześcijan. Jakub został pojmany na rozkaz Heroda Agryppy i jako pierwszy z Apostołów zginał śmiercią męczeńską. Skazany bez procesu został ścięty w 44 r. Według podań, miał przed śmiercią współczuć swemu oprawcy, który przejęty takim świadectwem wiary i miłosierdzia nawrócił sie i także zginął jako męczennik. Brak procesu był posunięciem przemyślanym, gdyż Herod chciał uniknąć przywołania nie tak odległego sądu nad Chrystusem, co mogło wzniecić zamieszki. Wkrótce po ścięciu św. Jakuba na rozkaz tego samego władcy pojmano św. Piotra.


Legenda o misji Apostoła w Hiszpanii powstała w okolicznościach przeniesienia jego relikwii do Santiago de Compostella w VII w. Jerozolima pozostawała wówczas pod okupacją arabów i obawiano sie zniszczenia doczesnych szczątków świętego. Z postacia św. Jakuba Większego wiąże się także historia o jego cudownym pojawieniu się w czasie walki z Maurami. Odziany w zbroję ukazał się na niebie czym przyczynił się do miażdżącego zwycięstwa chrześcijan.
W przedstawieniach św. Jakuba wyróżnić można kilka ujęć odnoszących się do jego historii, zarówno tej opisywanej w Nowym Testamencie jak też uwiecznionej w legendach. Najczęściej Apostoł ukazywany jest z kijem i muszlą jako pielgrzym. Wiąże się to z miejscem złożenia jego relikwii – Santiago de Compostella. Santiago to połączone dwa słowa: Sant Iacob czyli święty Jakub. Tak właśnie brzmiały okrzyki żołnierzy wzywających go jako swego opiekuna w czasie walk z Maurami. Compostella natomiast to połączone łacińskie wyrazy Campus Staelle – Pole Gwiazdy, związane z podaniem iż gdy sprowadzone do Hiszpanii relikwie zaginęły, miejsce ich ukrycia wskazały gwiazdy. Strój pielgrzymi jest symbolem wszystkich pokutników zdążających do Santiago, do grobu św. Jakuba, który obok Jerozolimy i Ziemi Świetej stał się w średniowieczu jedny z głównych ośrodków pielgrzymich. Apostoł pod postacią zbrojnego rycerza, zwany także Matamoros to święty zwyciężający Maurów – bardzo popularny w sztuce hiszpańskiej. Przedstawienie śmierci św. Jakuba ściętego mieczem to zobrazowanie jego męczeństwa, zaś postać trzymająca księgę – charakterystyczne ukazanie Apostoła jako Ucznia Jezusa niosącego Słowo Boże.


Św. Jakub jest patronem Hiszpanii i Portugalii, walki z islamem, opiekunem pielgrzymów i zakonów rycerskich a także hospicjów i szpitali. Jego wstawiennictwu oddają się także rybacy, aptekarze, robotnicy, żebracy i kapelusznicy. Do atrybutów jego należą: bukłak, kij pielgrzyma, księga, miecz, muszla, torba podróżna, turecki turban oraz zwój. Najczęściej wyobrażany jako starzec z bujną brodą, odziany w długie szaty, sandały i kapelusz.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *